Je wordt ouder, en maakt veel veranderingen mee. Je krijgt meer verantwoordelijkheden en je moet keuzes maken: je kiest een vervolgopleiding, een beroep, gaat op jezelf wonen en je krijgt misschien wel een relatie. Deze overgangen worden ook wel transities genoemd. Ze zijn spannend maar ook best lastig, zeker als je een chronische aandoening of lichamelijke beperking hebt. Vooral omdat er van je verwacht wordt dat je zelf keuzes maakt en verantwoordelijkheden neemt die misschien nieuw voor je zijn. Opeens moet je zelf een poliafspraak maken, zelf je zorg en medicijnen regelen, het huishouden doen en je financiën op orde hebben.
Als we het hebben over transities in zorg dan gaat het ook vaak over de voorbereiding en overstap van het kinderziekenhuis of van de kinderrevalidatie naar het ziekenhuis of de revalidatie voor volwassenen. De overstap zelf is een moment maar de transitie houd meer in. Het is het proces van voorbereiding op de overstap, het overstap moment en de periode van gewenning daarna.
De adolescentie: een leeftijdsgebonden transitie
De overgang naar de volwassenheid is een mijlpaal voor iedereen. Al verloopt de puberteit niet bij ieder individu of in alle tijden stormachtig, voor iedereen is het een periode vol ingrijpende veranderingen op fysiek, psychisch en sociaal gebied. Het lichaam van de jongere verandert door de snelle groei en seksuele rijping, daarnaast moet de adolescent een eigen persoonlijkheid en identiteit ontwikkelen en in toenemende mate zelfstandig worden. Leren omgaan met de nieuwe vrijheid en eigen verantwoordelijkheid markeren de overgang naar de volwassenheid. In dezelfde periode veranderen de sociale relaties: niet meer de ouders, maar de leeftijdsgenoten zijn de belangrijkste referentiegroep. De stap van het middelbaar onderwijs naar het vervolgonderwijs of de arbeidsmarkt wordt gezet. Deze leeftijdsgebonden transitie verloopt meer of minder heftig, afhankelijk van persoonlijke omstandigheden en de cultuur waarin de jongere opgroeit. Ook zijn er verschillen tussen jongens en meisjes.
Problemen die voorkomen bij transitie volgens de literatuur:
Lees hier het verhaal van Daisy die moeite had met de overstap naar de volwassenenzorg. Lees ook het verhaal van Marloes die de stap naar de volwassenenzorg nog moest maken.
Bekijk ook Deel 2, Deel 3 & Deel 4.
Begrippen die je veel tegenkomt zijn:
Transitiecoördinator
De transitiecoördinator is een zorgverlener die er speciaal is voor jongeren en jongvolwassenen en meestal werkt hij of zij aan beide kanten van de transitie, dus zowel in het kinderziekenhuis of kinderrevalidatie als in het volwassenenziekenhuis of revalidatie voor volwassenen. Vaak is dit een gespecialiseerde verpleegkundige.
Je kunt bij de transitiecoördinator terecht met al je vragen over je aandoening en de gevolgen daarvan. Bijvoorbeeld vragen over:
De transitiecoördinator kan antwoord geven op je vragen, of je helpen om zelf actief op zoek te gaan naar oplossingen.
Bekijk eens het filmpje op de website Jong en Reuma van het UMC Utrecht voor een voorbeeld van het werk van een transitiecoördinator. > Kijk hier.
Transitiepoli
Een transitiepoli begeleid jongeren intensief op hun route van de kinderpoli naar de overgang naar de volwassenenpoli. Op deze poli leren jongeren zelf hun eigen ziekte te managen.
Voorbeelden van transitiepoliklinieken of transitiespreekuren in Nederland:
Aan dit overzicht wordt nog gewerkt. Als u een tip heeft neem dan contact op via e-mail.