Tool Transitiecoördinator

...Tool Transitiecoördinator
Tool Transitiecoördinator2019-03-12T17:09:27+01:00

Doel

Een transitiecoördinator coördineert het transitieproces van jongeren met chronische aandoeningen en is een centraal aanspreekpunt voor jongeren, ouders en zorgverleners. De transitiecoördinator biedt inhoudelijke ondersteuning en zorg voor een soepel verloop van het logistieke proces.

Doelgroep

De rol van transitiecoördinator kan vervuld worden door professionals van diverse disciplines. Dit is bij uitstek een functie voor verpleegkundig specialisten of andere paramedici.

Zorginstellingen gebruiken in plaats van de term ‘transitiecoördinator’ ook termen als: zorgcoördinator, eerste aanspreekpunt of transitieverpleegkundige.

Ontwikkelaars

Het Kenniscentrum Zorginnovatie van Hogeschool Rotterdam heeft binnen de onderzoeksprogramma’s Op Eigen Benen en Op Eigen Benen vooruit, de tool ‘Transitiecoördinator’ ontwikkeld. Bij deze onderzoeksprogramma’s stond de transitiezorg van jongeren met een chronische aandoening centraal.

Beschrijving

Een transitiecoördinator is een zorgverlener met als speciale taak om jongeren van 12 tot 25 te ondersteunen voor, tijdens en na de transitie naar de volwassenzorg. De transitiecoördinator heeft toezicht op het transitieproces van de jongeren, biedt de jongeren begeleiding bij sociale, psychologische en pedagogische processen en besteedt aandacht aan psychosociale aspecten, opleiding, seksualiteit en voortplanting.

Idealiter is de transitiecoördinator een brugfunctionaris die aan beide zijden van de transitie actief is. Hij/zij heeft bijvoorbeeld een eigen spreekuur of gezamenlijk spreekuur met zorgverleners van zowel de kinderzorg als de volwassenzorg op een transitiepoli. Na de transitie blijft de coördinator aanspreekpunt voor de jongeren.

De transitiecoördinator heeft een sleutelrol in het ontwikkelen van een individueel transitieplan. Onderdeel van dit plan is om samen met de jongere en zijn/haar ouders, de kinderarts en de arts aan de volwassenkant te beslissen wanneer een jongere daadwerkelijk overstapt naar de volwassenzorg.

Vaardigheden en competenties waarover een transitiecoördinator idealiter beschikt zijn:

  • Goede communicatieve vaardigheden
  • Voldoende kennis van de ziekte en de doelgroep
  • Empathisch vermogen
  • Kennis van organisatie en beleid

Effect/resultaat

Transitiecoördinatoren dragen bij om de samenwerking tussen de verschillende zorgverleners, die bij het zorgproces van de jongere in de transitiefase betrokken zijn, te verbeteren. Ze hebben kennis van de verschillende rollen en de beperkingen van deze fase. Ze passen de onrealistische verwachtingen van de verschillende betrokken partijen aan en helpen met het ontwikkelen van een individueel transitieplan (Kelly 2014).

Uit een pilot studie van een groep jongeren die een levertransplantatie hadden ondergaan en begeleid werden door een transitiecoördinator leken patiënten beter voorbereid te zijn om de overstap te maken. Ook pasten zij zich beter aan in de nieuwe situatie. De jongeren ervoeren dat zij zelf hun zorg ‘regelden’ in plaats van hun ouders. Daarbij bleek de therapietrouw beter bij jongen die begeleid werden door een transitiecoördinator (Annunziato 2013).

Achtergrondinformatie

Voorbeelden van toepassingen in de praktijk

De onderstaande voorbeelden zijn afkomstig uit onderzoek van het programma ‘Op eigen benen’:

UMC Utrecht – Reumatologie: Het UMC Utrecht beschikt over een reuma transitiepoli met transitiecoördinator. Deze coordinator is een verpleegkundig specialist die zowel in het Wilhelmina Kinderziekenhuis als het UMC Utrecht is aangesteld. Wanneer de jongeren rond de 16 jaar zijn stromen ze de transitiepoli in. Daar blijven ze tot gemiddeld 23 jaar en dan stromen ze door naar de volwassenenzorg. De transitiecoördinator is aanwezig voor, tijdens en na de transitie. Wanneer de jongere is overgestapt, heeft de transitiecoördinator nog eenmaal een evaluerend contact met de jongere.

Transitiecoördinator UMC Utrecht – Reumatologie: ‘De meerwaarde is dat je iemand hebt die het hele process overziet. Je ziet waarom welke stappen zijn genomen en daardoor ben je toegankelijk als vast aanspreekpunt van de jongeren, de ouders en het behandelteam.’

Transitiecoördinator Radboud MC – Nefrologie: ‘Mijn rol is informeren van andere teamleden, informeren van ouders en jongeren, zorgen dat de acties die we uitgezet hebben ook geïmplementeerd worden op de poli. Samen bedenken met mijn collega’s hoe we dat het beste in het elektronisch patiëntendossier verwerken, de planning maken’.

Meer informatie?

U kunt contact opnemen via het emailadres van de website van Op Eigen Benen.