Meetinstrumenten in de transitiezorg
Meetinstrumenten in de transitiezorg kunnen worden onderverdeeld in twee groepen:
1. Meten van transitiegereedheid
2. Meten van transitie-ervaringen
De instrumenten die voor deze doelen kunnen worden ingezet worden hieronder verder toegelicht.
1. Meten van transitiegereedheid
Internationaal zijn er meerdere instrumenten in de vorm van vragenlijsten ontwikkeld om de transitiegereedheid van jongeren te kunnen meten. De GYPES (Gothenburg Youth Patient Empowerment Scale), Transition-Q en TRAQ (Transition Readiness Assessment Questionnaire) zijn gevalideerde vragenlijsten die we in de Transitie Toolkit hebben opgenomen.
» Ga direct naar de beschrijving van GYPES
» Ga direct naar de beschrijving van Transition-Q
» Ga direct naar de beschrijving van TRAQ
Gothenburg Youth Patient Empowerment Scale – GYPES
Doel
Meten van empowerment van jongeren met een chronische aandoening die de overstap gaan maken naar de volwassenenzorg.
Ontwikkelaars
Bratt EL., Sparud-Lundin C, Acuña Mora M. Moons P. 2016 ( © EL Bratt, 2016)
Beschrijving
In de GYPES-vragenlijst worden 15 items uitgevraagd. Deze items zijn onderverdeeld in vijf categorieën: kennen en begrijpen van de aandoening, weten wat te doen om gezond te blijven en hier actief aan te blijven werken, vaardigheden hebben om met de aandoening om te gaan in het dagelijks leven, het gevoel van controle hebben over gezondheid, identiteit en in hoeverre de jongere in staat is om anderen te helpen met advies en ervaringen. De 15 stellingen staan in een tabel op één A4 en heeft een vijfpunts antwoordschaal (zeer oneens, oneens, niet eens/niet oneens, eens en zeer eens).
De vragenlijst is ontwikkeld om de mate van empowerment van jongeren in de transitiefase te kunnen meten, een belangrijk element in het vaststellen of een jongere wel of niet gereed is om over te stappen. Deze vragenlijst is ook gebruikt om de effectiviteit van het transitieprogramma STEPSTONES te evalueren.
Bijbehorende literatuur
Transition-Q
Doel
Meten van zelfmanagementvaardigheden op gebied van gezondheid van jongeren met een chronische aandoening die de overstap gaan maken naar de volwassenenzorg
Ontwikkelaars
McMaster University, Health Sciences. Nederlandse vertaling, Jan Willem Gorter © 2019
Beschrijving
In de Transition-Q vragenlijst worden 14 items uitgevraagd. De nadruk bij deze vragenlijst ligt op gezondheidszorgvaardigheden. Er wordt nagegaan of de jongere in staat is zijn/haar medische voorgeschiedenis samen te vatten, zelf vragen kan stellen, alleen in de spreekkamer kan zijn, samen kan beslissen, informatie kan zoeken over gezondheidsvragen en met anderen kan praten over gezondheid. De vragenlijst wordt door de jongere alleen ingevuld. De jongere kan reageren met ‘nooit’ (o punten), ‘soms’ (1 punt) en ‘altijd’ (2 punten).
Beschikbaarheid
Transition-Q vragenlijst – Nederlandse versie
U kunt de Nederlandse versie aanvragen via opeigenbenen@hr.nl. U ontvangt de vragenlijst dan kosteloos, maar vragen u wel om een gebruikersovereenkomst te ondertekenen.
Transition-Q vragenlijst – Engelse, Franse, Italiaanse, Japanse en traditioneel Chinese versie
Via deze link kunnen tegen betaling de licenties in bovenstaande talen worden verkregen.
Bijbehorende literatuur
Transition Readiness Assessment Questionnaire – TRAQ
Doel
Meten of de jongere met een chronische aandoening klaar is voor de overstap naar de volwassenenzorg. Het gaat hierbij om medische zelfmanagementvaardigheden.
Ontwikkelaars
De oorspronkelijke versie van de TRAQ vragenlijst is ontwikkeld door East Tennessee State University in 2009. Op deze pagina is alle informatie over de ontwikkeling en validatie van deze vragenlijst te vinden. De TRAQ wordt aangeboden op deze pagina, maar is niet kosteloos.
Beschrijving
In de TRAQ 6.0 worden 20 items uitgevraagd. De items zijn zowel gericht op gezondheidszorgvaardigheden als op vaardigheden in het dagelijks leven van de jongere met een chronische aandoening. Vragen gaan bijvoorbeeld over of de jongere op de hoogte is van bijwerkingen van medicatie maar ook in hoeverre de jongere geld kan beheren en weet waar hij/zij aanvullende steun kan krijgen.
De 20 items (TRAQ 6.0) zijn onderverdeeld in vier domeinen: medicijnen beheren, afspraken nakomen, gezondheidsproblemen in beeld hebben en praten met zorgverleners. De vragen kunnen worden beantwoord met ‘nee, ik weet niet hoe’, ‘nee, maar ik wil het leren’, ‘nee, maar ik ben aan het leren om dit te doen’, ja, ik ben begonnen om dit te doen’ en ‘ja, ik doe dit altijd wanneer het nodig is’. De TRAQ wordt aangevuld met twee extra vragen: het belang van het zelf regelen van zorg en de mate van vertrouwen in het eigen kunnen.
Beschikbaarheid
TRAQ vragenlijst – Nederlandse versie
U kunt de Nederlandse versie aanvragen via opeigenbenen@hr.nl. U ontvangt de vragenlijst dan kosteloos, maar vragen u wel om een gebruikersovereenkomst te ondertekenen.
TRAQ 6.0 vragenlijst – Engelse versie
TRAQ 6.0 vragenlijst – Spaanse, Portugese, Franse, Turkse, Duitse, Thaise, Arabische, Servische en Japanse versie
Bijbehorende literatuur
2. Meten van transitie-ervaringen
On Your Own Feet Transfer Experiences Scale – OYOF-TES
Doel
Meten van ervaringen en tevredenheid van de transitiezorg die jongeren met een chronische aandoening hebben ontvangen.
Ontwikkelaars
In het kader van het Op Eigen Benen programma is de OYOF-TES vragenlijst in 2006 ontwikkeld voor gebruik bij jongeren na de overstap; in 2014 is deze eerste versie gevalideerd. Momenteel wordt gewerkt aan de hervalidatie van de jongerenversie.
Beschrijving
De OYOF-TES vragenlijst bevat 20 items (5-punts Likert schaal). Er zijn op dit moment vijf subschalen: (1) ontvangst in de volwassenenzorg, 2) afstemming tussen kinder- en volwassenenzorg, 3) voorbereiding op de transfer, 4) gereedheid voor de overstap en 5) jongerenparticipatie. Deze worden aangevuld met 3 visuele analoge schalen waarin de tevredenheid met het totale transitieproces en het vertrouwen in zorgverleners in de kinder- en de volwassenenzorg wordt gescoord. Er is een versie om de ervaringen van jongeren te meten én die van ouders (22 items).
Beschikbaarheid
OYOF-TES – originele Nederlandse versie
U kunt de oorspronkelijke Nederlandse versie aanvragen via opeigenbenen@hr.nl. U ontvangt de vragenlijst dan kosteloos, maar wij vragen u wel om een gebruikersovereenkomst te ondertekenen.
OYOF-TES – in other languages
Both versions of the OYOF-TES (youth and parent version) are also available in English, French, German and Italian. You can request these versions via opeigenbenen@hr.nl. You will then receive the questionnaire free of charge but will be asked to sign a user agreement.
Bijbehorende literatuur
Meer informatie?
U kunt contact opnemen via opeigenbenen@hr.nl