Doel
Het in kaart brengen van (de uitkomsten van) zorg in de transitiefase met behulp van dossieronderzoek. Op deze manier wordt inzicht verkregen in de prestaties en verbeterpunten van geleverde zorg en organisatie.
Doelgroep
Dossiers van jongeren die op dit moment in zorg zijn. Of van jongeren die in de afgelopen 2 á 3 jaar zijn overgestapt naar de volwassenenzorg binnen de eigen organisatie, overgestapt zijn naar een externe organisatie of om een andere reden het kinderteam hebben verlaten.
Ontwikkelaars
Deze tool is gemaakt door onderzoekers van het lectoraat Transities in Zorg (onderdeel van Kenniscentrum Zorginnovatie, Hogeschool Rotterdam). Bij de ontwikkeling is onder andere gebruikgemaakt van inzichten uit de onderzoeks- en innovatieprogramma's Op Eigen Benen, Op Eigen Benen Verder en Op Eigen Benen Vooruit.
Beschrijving
Om inzicht te krijgen in de kwaliteit van de transitiezorg, is het aanbevolen om gericht dossieronderzoek uit te voeren. De focus hoort hierbij te liggen op een aantal belangrijke indicatoren die te maken hebben met kwaliteit van geleverde zorg. Deze uitkomstmaten worden bij dossieronderzoek vooraf opgesteld. Voorwaarde is dat deze gegevens ook daadwerkelijk beschikbaar zijn in het dossier.
Dossieronderzoek kan snel informatie opleveren over bijvoorbeeld:
- Mate van uitval na transitie (lost-to-follow-up): de hoeveelheid jongeren die poli-afspraken of behandelingen missen, minder vaak of in het geheel niet op afspraken verschijnen.
- Therapietrouw: bijvoorbeeld door het vergelijken van HbA1c metingen bij jongeren met Diabetes Mellitus voor en na de transitie.
- Mate waarin en de manier waarop zorgverleners voor en na transitie systematisch aandacht besteden aan thema's zoals overstap naar de volwassenenzorg, werk, sport, seksualiteit, risicogedragingen enz.
Inclusiecriteria worden vooraf opgesteld: welke dossiers worden onderzocht en welke niet. Het kan de moeite waard zijn ook gegevens van jongeren die naar andere centra overgestapt zijn erbij te betrekken, hoewel dit moeilijker uitvoerbaar is.
Tips voor het uitvoeren van dossieronderzoek
- Zorg voor draagvlak aan de kinder- en volwassenenkant en maak gezamenlijk een kort plan van aanpak met hierin:
- Wie vanuit de kinder- en de volwassenenkant verantwoordelijk zijn voor uitvoer en terugkoppeling.
- Op welke uitkomstmaten/criteria het dossieronderzoek zich richt. (zie beschrijving)
- Welke inclusie criteria worden gehanteerd. (zie beschrijving)
- Beschrijven wie uitvoert, hoeveel tijd hiervoor beschikbaar is en hoe de terugkoppeling richting het team verloopt.
- Overweeg inzet van verpleegkunde- of geneeskundestudenten.
- De ontwikkelingen op het gebied van ICT en AI gaan snel. Geadviseerd wordt om binnen de organisatie in gesprek te gaan over de mogelijkheden die nieuwe technologieën kunnen bieden om dossieronderzoek uit te voeren. Deze mogelijkheden zijn sterk afhankelijk van regelgeving binnen een organisatie, de systemen die (mogen) worden gebruikt en de ondersteuning die hierin geboden kan worden.
Beschikbaarheid
Idealiter worden de bevindingen aangevuld met een onderzoek naar de verwachtingen en ervaringen van ouders en jongeren zelf. Hiervoor is de vertaalde vragenlijst Mind The Gap, die het verschil vaststelt tussen wat ouders en jongeren als ideale zorg zien en welke zorg zij nu ontvangen, bruikbaar. Voor het meten van ervaringen na de overstap zie Tool Meten van ervaringen na transitie.
Verwijzing
Sonneveld HM, Strating MM, van Staa AL, Nieboer AP. (2012) Gaps in transitional care: what are the perceptions of adolescents, parents and providers? Child: Care Health and Development. [Epub ahead of print] doi: 10.1111/j.1365-2214.2011.01354.x].
Shaw KL, Southwood TR, McDonagh JE; British Society of Paediatric and Adolescent Rheumatology. 2007. Development and preliminary validation of the 'Mind the Gap' scale to assess satisfaction with transitional health care among adolescents with juvenile idiopathic arthritis. Child: Care Health and Development 33(4): 380-8.
Meer informatie?
U kunt contact opnemen via opeigenbenen@hr.nl